Hz. İshak (A.S.)

Hz. İshak (A.S.), Kur'an-ı Kerim'de adı zikredilen, ilim, hikmet ve salih amel sahibi olduğu açıkça övülen mübarek bir peygamberdir. Hz. İbrahim'in (A.S.) ikinci oğlu ve Hz. İsmail'in (A.S.) kardeşidir. Annesi Hz. Sâre'nin ileri yaşında müjdelenen bir ilahi ikram olarak dünyaya gelmiş, babasının vefatından sonra Kenan (Filistin) ve Şam bölgesindeki topluluklara tevhid inancını tebliğ etmiştir. O, soyundan pek çok peygamberin geldiği kutlu bir silsilenin ulu atasıdır.

Hayatı

Hz. İshak (A.S.), Filistin topraklarında dünyaya geldi. Onun doğumu, insanlık tarihinin en büyük mucizevi müjdelerinden biridir. Babası Hz. İbrahim ve annesi Hz. Sâre yaşlılık dönemlerine gelmiş, biyolojik olarak çocuk sahibi olma ümitleri kalmamıştı. Kur'an-ı Kerim'de anlatıldığı üzere, Lut kavmini helak etmekle görevli olan melek elçiler, önce Hz. İbrahim'in evine misafir oldular. Onlara insan suretinde görünen melekler, Hz. İbrahim ve Hz. Sâre'ye salih, ilim sahibi bir oğulları olacağını müjdelediler. Bu müjdeyi duyan Hz. Sâre, şaşkınlığından elini yüzüne vurarak, "Ben yaşlı bir kadın, kocam da ihtiyar bir adamken nasıl çocuğum olur?" dedi. Melekler ise, "Allah'ın emrine mi şaşırıyorsun? Allah'ın rahmeti ve bereketi sizin üzerinizdedir" diyerek bunun ilahi bir takdir olduğunu belirttiler. Kısa bir süre sonra, İbranice'de "güleryüzlü, gülen" anlamına gelen İshak dünyaya geldi.

Hz. İshak, babası Hz. İbrahim'in dizinin dibinde, saf tevhid inancı (Haniflik) ve üstün ahlak esaslarıyla büyüdü. Ağabeyi Hz. İsmail ile birlikte babalarının peygamberlik mirasına sadakatle bağlandı. Hz. İbrahim vefat etmeden önce oğlu İshak'a Kenan diyarında kalmasını ve buradaki halkı hak dine davet etmesini vasiyet etti. Babasının vefatının ardından Allah Teâlâ, Hz. İshak'ı Filistin, Şam ve çevresindeki topluluklara peygamber olarak vazifelendirdi. O, ömrü boyunca insanları putperestlikten, zulümden ve haksızlıktan menetti; yalnızca bir olan Allah'a kulluk etmeye, namazı ikame etmeye ve zekatı vermeye çağırdı. Yumuşak huyluluğu, adaleti ve derin ilmiyle çevresindeki kabilelerin saygısını kazandı.

Tebliğ mücadelesinde pek çok zorlukla karşılaşan Hz. İshak, kavminin inatçı ve inkârcı tutumlarına karşı büyük bir sabır gösterdi. İlerleyen yaşlarında eşi Refika (Rebeka) ile evlendi. Tıpkı annesi gibi eşinin de başlangıçta çocuğu olmuyordu; ancak Hz. İshak'ın samimi duaları neticesinde Allah onlara ikiz evlatlar lütfetti. Bu çocuklardan biri **Ays (Esav)**, diğeri ise kendisinden sonra peygamberlik vazifesi verilecek olan **Hz. Yakub (A.S.)** idi. Hz. İshak, evlatlarını da babasından gördüğü üzere tam bir iman ehli olarak yetiştirdi. Gözlerinin görme yetisini kaybettiği yaşlılık döneminde bile irşat ve ibadet vazifesini bir an olsun aksatmadı.

Hz. İshak (A.S.), yaklaşık 180 yıl süren bereketli ve uzun bir ömrün ardından Filistin'de vefat etti. Cenazesi, oğlu Hz. Yakub (A.S.) ve yakınları tarafından, babası Hz. İbrahim'in ve annesi Hz. Sâre'nin de metfun bulunduğu, bugün Filistin sınırları içinde yer alan El-Halil (Hebron) şehrindeki Halilürrahman Camii'nin altındaki mağaraya (Atalar Mağarası) defnedildi. Hz. İshak’ın soyundan Hz. Yakub, Hz. Yusuf, Hz. Musa, Hz. Harun, Hz. Davud, Hz. Süleyman ve Hz. İsa (A.S.) dahil olmak üzere İsrailoğullarına gönderilen binlerce peygamber yetişmiştir.

Hz. İshak'ın (A.S.) tarih ve soy kütüğü kaynaklarında zikredilen çocukları ve onların oluşturduğu nesiller şunlardır:

• Hz. Yakub (A.S.): Hz. İshak'ın küçük ikiz oğludur. Diğer adı "İsrail" olduğu için onun soyundan gelen nesle "İsrailoğulları" denmiştir. Kur'an'da adı övülen büyük bir peygamberdir.
• Ays (Esav): Hz. İshak'ın büyük ikiz oğludur. Tarih kaynaklarına göre Doğu Avrupa ve Akdeniz çevresindeki bazı köklü kavimlerin (Rumlular / Edomlular) ulu atası kabul edilir.

Mucizeleri ve Üstünlükleri

Hz. İshak (A.S.), peygamberlik davasını insanlara duyururken ve babasının mirasını korurken Allah katından şu kesin mucizeler ve ilahi lütuflarla desteklenmiştir:

• Doğumunun Melekler Tarafından Müjdelenmesi: Henüz dünyaya gelmeden önce, annesi ve babası biyolojik çocuk yaş sınırını çoktan aşmışken, başmeleklerin doğrudan gelerek onun ismini, vasıflarını ve salih bir kul olacağını kesin olarak haber vermesidir.
• Kuru Ağaçları Yeşertmesi ve Bereketlendirmesi: Kenan diyarında kıtlık ve kuraklığın baş gösterdiği dönemlerde, Hz. İshak'ın dua etmesi veya elini sürmesi neticesinde kurumuş ağaçların anında çiçek açıp meyve vermesi şeklinde tecelli eden mucizelerdir.
• Taşların ve Dağların Onunla Zikretmesi: Geceleri ve seher vakitlerinde Allah'a yönelip ibadet ettiği esnada, çevresindeki sert kayaların ve tepelerin onun sesine muazzam bir ahenkle eşlik ederek ilahi zikre katılması rivayet edilir.
• Dualarının Müstecab Olması (Neslin Bereketlenmesi): Eşinin kısır olması sebebiyle Allah'a yönelip içtenlikle dua etmesi neticesinde, hanımının şifa bulup ikiz evlatlar dünyaya getirmesi ve soyundan peygamberler silsilesinin çıkmasıdır.
• Geleceğe Dair Sadık Kehanet ve Vahiyler: Kendisinden sonra soyunun çok büyük krallıklar, devletler kuracağını ve oğlu Yakub'un nesline peygamberlik kitabının indirileceğini yıllar öncesinden isabetle haber vermesidir.