Hz. İsmail (A.S.)

Hz. İsmail (A.S.), Kur'an-ı Kerim'de adı zikredilen, sarsılmaz teslimiyeti, sözüne sadakati ve sabrıyla övülen mübarek bir peygamberdir. Hz. İbrahim'in (A.S.) ilk oğlu olan Hz. İsmail, çocuk yaşta annesi Hz. Hacer ile bırakıldığı ıssız Mekke vadisinde Zemzem mucizesine vesile olmuş, babasıyla girdiği kurban imtihanını kazanarak sadakat timsali haline gelmiş ve Kabe'nin inşasında rol almıştır. O, Son Peygamber Hz. Muhammed'in (S.A.V.) ulu atasıdır.

Hayatı

Hz. İsmail (A.S.), Hz. İbrahim'in (A.S.) Mısırlı eşi Hz. Hacer'den dünyaya gelen ilk evladıdır. Hz. İbrahim, uzun yıllar çocuk sahibi olamamış ve Allah Teâlâ'ya salih bir evlat vermesi için dua etmişti. Bu duanın bereketiyle doğan Hz. İsmail, henüz çok küçük bir bebekken babası tarafından ilahi bir emir gereği ekin bitmez, susuz ve ıssız bir vadi olan bugünkü Mekke topraklarına bırakıldı. Yanlarında sadece bir miktar su ve azık bulunan Hz. Hacer, bu durumun Allah'ın bir emri olduğunu öğrenince büyük bir teslimiyetle rıza gösterdi. Azık bittiğinde küçük İsmail susuzluktan ağlamaya başlayınca, anne Hacer çaresizce Safa ve Merve tepeleri arasında su bulma ümidiyle yedi defa koştu. Tam ümitlerin tükendiği anda, Cebrail'in (A.S.) dokunuşu veya küçük İsmail'in topuklarını vurduğu yerden gürül gürül, şifalı bir su fışkırdı. Bu su, yüzyıllardır insanlığa şifa olan Zemzem suyuydu. Suyun bulunmasıyla bölgeye göçebe Cürhümî kabilesi yerleşti ve Mekke şehrinin temelleri atıldı.

Hz. İsmail, Cürhümîlerin arasında büyüdü, onlardan kusursuz bir Arapça öğrendi, ok atmada ve avcılıkta büyük bir maharet kazandı. Ergenlik çağına geldiğinde babası Hz. İbrahim ile birlikte en büyük imtihanlarından birini yaşadı. Hz. İbrahim rüyasında biricik oğlunu kurban ettiğini görmüştü. Peygamberlerin rüyası birer vahiy olduğu için bu emri oğluna açtı: "Yavrucuğum! Rüyada seni kurban ettiğimi görüyorum, bir düşün ne dersin?" dedi. Genç İsmail, İslam tarihine altın harflerle kazınan şu muazzam cevabı verdi: "Babacığım! Sana emredilen neyse onu yap. İnşallah beni sabredenlerden bulacaksın." Baba ve oğul, Mina mevkisinde ilahi emre tam bir teslimiyetle boyun eğip Hz. İbrahim bıçağı oğlunun boynuna çaldığı anda bıçak kesmedi. Allah Teâlâ onların sadakatini kabul buyurduğunu ilan ederek, katından kurban edilmek üzere büyük bir koç indirdi. Bu hadise, kıyamete kadar sürecek Kurban ibadetinin temeli oldu.

Bu çetin imtihanın ardından Hz. İbrahim ve Hz. İsmail, Allah'ın emriyle yeryüzünde yalnızca O'na ibadet edilmesi için ilk mabet olan Kabe'nin inşasına başladılar. Hz. İsmail taş taşıyor, babası Hz. İbrahim ise duvarları örüyordu. Beytullah yükselirken, "Rabbimiz! Bizden bunu kabul buyur; şüphesiz sen işitensin, bilensin" diye dua ettiler. Kabe tamamlandıktan sonra Hz. İsmail, Mekke ve çevresindeki kabilelere, özellikle Yemen asıllı Cürhümîlere ve Amâlika kavmine tevhid inancını anlatmak üzere peygamber olarak vazifelendirildi. Hayatı boyunca babasının Hanif dinini yaymak için mücadele etti, insanları putperestlikten menetti, namazı ve zekatı emretti. Sözüne sadık olmasıyla (Sâdiku'l-Va'd) bilinen Hz. İsmail, çevresindeki topluluklar üzerinde derin bir iz bıraktı.

Hz. İsmail (A.S.), uzun ve bereketli bir ömür sürdükten sonra Mekke'de vefat etti. Cenazesi, Kabe'nin yanı başındaki, annesi Hz. Hacer'in de kabrinin bulunduğu **Hicr (Hatîm)** bölgesine defnedildi. Hz. İsmail'in soyu, Arap yarımadasının kuzeyinde yaşayan ve "Arab-ı Müsta'ribe" (sonradan Araplaşanlar / Adnanîler) olarak adlandırılan şerefli silsileyi oluşturdu. Bu mübarek soy, asırlar sonra Alemlere Rahmet olarak gönderilen Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed Mustafa'nın (S.A.V.) gelişiyle taçlanmıştır.

Hz. İsmail'in (A.S.) evliliklerinden doğan çocukları, onun vefatından sonra Mekke'nin idaresini ve Kabe muhafızlığını üstlenmiş, soyları adnanî kabilelerinin temelini oluşturmuştur. Kaynaklara göre Hz. İsmail'in **Kaydâr** ve **Nebâbût** başta olmak üzere 12 oğlu dünyaya gelmiştir. Peygamber Efendimizin (S.A.V.) soy kütüğü, Hz. İsmail'in bu şerefli evlatlarından Kaydâr yoluyla intikal etmektedir.

Mucizeleri ve Üstünlükleri

Hz. İsmail (A.S.), çocukluğundan vefatına kadar geçen süreçte davasını ve hakka olan bağlılığını ispatlayan pek çok mucizevi hadiseyle desteklenmiştir:

• Zemzem Suyunun Fışkırması: Henüz bir bebekken, kızgın çölde susuzluktan çırpındığı sırada topuklarını vurduğu veya Cebrail'in (A.S.) kanadını dokundurduğu yerden kıyamete kadar kurumayacak şifalı, besleyici ve bereketli Zemzem suyunun çıkmasıdır.
• Kurban Edilirken Bıçağın Kesmemesi: Babasının ilahi emir doğrultusunda onu kurban etmek üzere boğazına sürdüğü keskin bıçağın, Allah'ın dilemesiyle gücünü kaybederek onun mübarek tenini zerre kadar incitmemesi ve kesmemesidir.
• Yabani Atları Evilleştirmesi: Arap yarımadasındaki vahşi ve hırçın atları, Allah'ın ona verdiği özel bir yetenek ve mucizevi fıtrat sayesinde ilk defa yakalayıp ehlileştiren, onları insanların hizmetine sunan ilk peygamber olmasıdır.
• Dualarının Mekke Üzerindeki Bereketi: Babası Hz. İbrahim ile birlikte yaptıkları dualar neticesinde, Mekke vadisinin kuraklığına rağmen dünyanın her yerinden ürün ve meyvelerin oraya akması, oranın güvenli bir harem kılınması mucizesidir.
• Kusursuz Lisan ve Belâgat: Cürhümî kabilesinin içinde büyürken, son derece fasih, edebi ve üstün bir Arapça lisanına mucizevi bir şekilde vakıf olması, kabileleri bu muazzam hitabet gücüyle etkilemesidir.