Zübeyr bin Avvam (R.A.)

Zübeyr bin Avvam (R.A.), İslamiyet'i kabul eden ilk beş kişi arasında yer alan, Peygamber Efendimizin (S.A.V.) halasının oğlu, hanımı Hz. Esma'nın eşi ve cennetle müjdelenen on sahabiden biridir. Efendimizin ona "Havari" (sadık yardımcı) unvanını vermesi, onun İslam davasına olan derin bağlılığının en büyük nişanesidir. Savaş meydanlarında sarı bir sarıkla boy gösteren, düşmanın korkulu rüyası olan bu şanlı sahabi, aynı zamanda derin bir takva ve cömertlik abidesidir.

Hayatı ve İslam ile Şereflenmesi

Mekke'de, Kureyş'in ileri gelenlerinden Avvam bin Huveylid ve Efendimizin halası Safiye bint Abdülmuttalib'in oğlu olarak dünyaya gelen Zübeyr, henüz 15-16 yaşlarındayken Hz. Ebu Bekir'in (R.A.) vesilesiyle İslam'ı kabul etti. Müslüman olduğu için öz amcası tarafından hasır bir matın içine sarılıp dumanlı ateşe tutularak işkence edilse de, o imanından asla taviz vermedi. Mekke'nin o zorlu günlerinde "Müslümanlar katlediliyor" haberini duyunca, elinde kılıcıyla Mekke sokaklarında dolaşarak müşriklere meydan okuyan ilk yiğit o olmuştur. Habeşistan'a ve ardından Medine'ye hicret ederek İslam'ın kuruluş sürecinde bizzat yer aldı.

Kahramanlığı ve "Havari" Unvanı

Hz. Zübeyr, Bedir'den başlayarak Hendek, Hayber, Mekke'nin fethi ve Yermük dahil olmak üzere İslam'ın tüm büyük gazvelerinde en ön safta yer aldı. Sarı sarığıyla dikkat çeken Zübeyr'in savaş meydanlarındaki atikliği, Bedir Savaşı'nda meleklerin de onun gibi sarı sarıklar giyerek Müslümanlara yardıma geldiği rivayetlerine konu olmuştur. Hendek Savaşı'nda Beni Kureyza'nın ihaneti anlaşılınca, Efendimizin "Kim gidip bana düşmanın haberini getirecek?" sorusuna tereddütsüz ayağa kalkarak istihbarat görevini üstlenmiş ve bu sadakatiyle Efendimizin "Her peygamberin bir havarisi vardır, benim havarim de Zübeyr'dir" iltifatına mazhar olmuştur.

Vefatı ve Şehadeti

Zübeyr bin Avvam, hayatı boyunca ticaretle uğraşmış ve kazandığı büyük serveti her zaman İslam'ın hayrı için kullanmıştır. Hz. Ömer'in şehadetinin ardından belirlenen altı kişilik istişare heyetinde yer alarak devlet işlerinde kritik roller üstlendi. Hicri 36 yılında, İslam tarihinin hüzünlü dönemi olan Cemel Vakası'nda, hadiselerin çığrından çıktığını fark edince savaştan çekilmek istedi. Ancak ayrıldığı sırada Vadiü's-Sibâ denilen yerde, İbn Cürmüz isimli bir şahıs tarafından namaz kıldığı sırada haince şehit edildi. Onun şehadeti, Resûlullah'ın "Zübeyr'i öldürenin yeri cehennemdir" buyruğunu hatırlatarak İslam dünyasında büyük bir hüzne yol açmıştır. Zübeyr bin Avvam, bugün Irak sınırlarında defnedilmiştir.